29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca olağan durumda Türkiye Gümrük Bölgesi dışında ikamet eden ve yurtdışında yerleşik olan kişiler ikamet yerlerinde adlarına kayıtlı taşıtlarını turistik kolaylıklar kapsamında geçici olarak Türkiye gümrük bölgesi içerisine getirebilirler. Turistik Kolaylıklar Kapsamında Getirilen Araç Türkiye’de belirli şartlar dahilinde kullanılabilirler.
Yurtdışında yerleşik olmak ne demektir?
Öncelikle yurtdışında yerleşik kişinin, olağan durumda yurtdışında ikamet etmesi gerekmektedir. Devamında Türkiye’ye giriş yapmak istediği tarihten geriye doğru son 1 yıla bakılacaktır. 1 yıl içerisinde en az 185 gün fiilen yurtdışında bulunması gerekmektedir. Bununla birlikte son 1 yılın 185 günü yurtdışında bulunulması, taşıt getirmenin tek şartı değildir. Taşıt getirecek kişinin yurtdışında yerleşim yeri bulunması ve ikamet tesis etmesi gerekmektedir.
Bazı kişiler son 1 yılın 185 gününü fiilen yurtdışında geçirse dahi yurtdışında yerleşik sayılmazlar. 185 gün şartı ile birlikte yurtdışında ikamet şartı da aranmaktadır. Örneğin Gemilerde çalışan, şantiyede geçici süreyle görev yapan veya otelde kalan vatandaşlarımız yurtdışında yerleşik değildir.
185 Gün şartı nasıl hesaplanır?
Bir örnek vermek gerekirse;
07.03.2018 tarihinde Kapıkule Sınır Kapısı’ndan Türkiye’ye giriş yapmak isteyen bir kişi olduğunu varsayalım. 07.03.2018’den geriye doğru 1 yıl yani 07.03.2017-07.03.2018 tarihleri arasında yurtdışındaki kalış süreleri hesaplanır. 185 günden fazla yurtdışında kalan kişi yurtdışında yerleşiktir. Aynı zamanda yurtdışında ikamet eden kişinin yurtdışında yerleşik olduğu kabul edilecektir. Süre hesabında taşıtlı ve taşıtsız deniz, hava, kara veya demiryoluyla yapılan tüm giriş ve çıkışlar dikkate alınır. Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere 185 günlük sürenin kesintisiz olarak yurtdışında geçirilmesine gerek bulunmamaktadır.
| Türkiye’den Çıkış | Türkiye’ye Giriş | Yurtdışında Kalınan Süre | Ulaşım Türü |
| 07.03.2018 | 05.06.2018 | 90 | Havayolu |
| 15.09.2018 | 14.12.2018 | 90 | Demiryolu |
| 21.01.2019 | 07.03.2019 | 45 | Karayolu |
| Yurt Dışında Kalınan Toplam Süre | 225 gün | ||
Son olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışından emekli olan kişilerin durumu farklıdır. Emeklilik tarihinden sonra Türkiye Gümrük Bölgesine ilk defa getirecekleri kişisel kullanıma mahsus araçlara imtiyaz tanınmıştır. İlk defa getirecekleri kara taşıtları için 185 gün yurtdışında bulunma şartı aranmayacaktır.
Turistik kolaylıklar kapsamında girişi yapılacak taşıtlara ne kadar süre verilmektedir?
Yurtdışında yerleşik Türk vatandaşı veya çifte vatandaşlık sahiplerinin taşıtları Türkiye’de 730 güne kadar kalabilecektir. Aynı şekilde mavi kart sahibi kişilerin (emekliler dahil) taşıtları Türkiye’de 730 güne kadar kalabilecektir. Bununla birlikte Tüzel kişiliklere ait taşıtların vekâletname ile Türkiye’ye getirilmesi de mümkündür. Bu durumda getirilen taşıtlara 90 güne kadar süre verilmektedir. Kanunda herhangi bir sınırlama bulunmadığından Otomobil, minibüs, arazi taşıtı, kamyonet ve motosiklet gibi araçlar getirilebilecektir.
Taşıtların yurtta kalma sürelerini; 1 (bir), 2 (iki) ve 3 (üç) aya kadar aşması durumunda 2023 yılı için sırasıyla 1.046 TL, 2.092 TL ve 3.138 TL para cezası uygulanır. 3 (üç) ayı geçen süre aşımlarında ise, 4458 sayılı Gümrük Kanunun 238. maddesi uyarınca aracın gümrük vergileri tutarının ¼ (dörtte biri) oranında para cezası tahsil edilecektir.
Turistik kolaylıklar kapsamında getirilen aracı kimler kullanabilir?
Turistik kolaylıklar kapsamında getirilen taşıtların Türkiye’de yerleşik kişilerce kullanılması mümkün değildir. Bu durumun tespiti halinde araç sahibi ile hak sahibi olmayan kişiler hakkında ayrı ayrı 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238 inci maddesi uyarınca cezai işlem uygulanır. Devamında taşıt yurtdışı edilecektir.
Turistik kolaylıklardan faydalanılarak geçici olarak ithal edilen taşıt; hak sahibinin Türkiye’de bulunması şartıyla, bu kişinin ikamet yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışında bulunan eşi, anne, baba ve çocukları tarafından kullanılabilecektir. Bu durumda, taşıt hak sahibinin araç içinde bulunması gerekmemektedir. Ancak, taşıt sahibi yurtdışındayken Türkiye’de kalan taşıt park halinde bırakılmalıdır. Hiç kimse tarafından (ana, baba, eş ve çocuklar dahil) kullanılamaz.
Turistik kolaylıklar kapsamında getirilen aracın belirtilen kişiler haricinde kullanılması durumunda hukuki yaptırımı nelerdir?
Tekrar belirtmekte fayda var ki, turistik kolaylıklar kapsamında getirilen taşıtlar Türkiye’de yerleşik kişilerce kullanılamaz. Turistik kolaylıklardan faydalanılarak geçici olarak ithal edilen taşıt, hak sahibinin Türkiye’de bulunması şartıyla ikamet yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışında bulunan eşi, anne, baba ve çocukları tarafından kullanılabilir. Bu kişiler haricinde turistik kolaylıklar kapsamında getirilen taşıt vekalet yoluyla da kullanılamayacaktır. Bununla birlikte taşıt sahibinin araç içinde bulunması durumunda da başkası tarafından kullanılması mümkün değildir. Ancak acil durumlarda kullanım hakkı saklıdır.
Turistik kolaylıklar kapsamında getirilen aracın sayılan kişiler haricinde bir başkası tarafından kullanılması yasaktır. Bu durumda taşıt ilgili gümrük idaresine çekilecektir. Devamında gerekli gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra araç sınır dışı edilir. Bununla birlikte gümrük kanunun ’da belirtilen oranda idari para cezası verilecektir.
Turistik kolaylıklar kapsamında araç getirmek veya getirilen taşıtla ilgili usulsüzlük durumlarının giderilmesi hakkında her zaman bizimle iletişime geçebilirsiniz.