Ülkemizde halihazırda geçici koruma statüsü kapsamı altında toplam 2 milyon 255 bin 31 Suriyeli bulunmaktadır . İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından açıklanan yeni düzenleme ile birlikte, geçici koruma statüsü sağlanan yabancılar bakımından çalışma izni sisteminde önemli değişiklikler yapıldı.
Yeni düzenleme ile birlikte, geçici koruma kapsamındaki yabancılar için çalışma izni alma zorunluluğu yerine çalışma izni muafiyeti sistemi getirildi. Böylece hem işverenlerin yabancı istihdam etmesi kolaylaştırıldı hem de geçici koruma statüsü kapsamındaki yabancıların kayıtlı şekilde çalışma hayatına katılmasının daha da kolaylaştırılmıştır.
Peki bu değişiklik uygulamada ne anlama geliyor? İşverenler açısından hangi kolaylıklar sağlandı? Geçici koruma kapsamındaki yabancılar başvurularını nasıl yapacak? Başvuru sırasında nelere dikkat edilmelidir?
Bu yazımızda tüm bu soruları ayrıntılı şekilde ele alıyoruz.
Çalışma İzni Muafiyeti Nedir?
Daha önce geçici koruma kapsamındaki bir yabancının yasal olarak çalışabilmesi için belirli şartların sağlanması ve çalışma izni alınması gerekiyordu. Çalışma izni başvuruları hem belirli prosedürlere tabi oluyor hem de işverenler açısından çeşitli külfetler doğuruyordu.
Yeni düzenleme ile birlikte ise geçici koruma statüsü kapsamındaki yabancılar için çalışma izni alma zorunluluğu kaldırılarak bunun yerine çalışma izni muafiyeti uygulaması getirildi. Böylece gerekli şartları taşıyan geçici koruma kapsamındaki yabancılar, çalışma izni yerine çalışma izni muafiyeti kapsamında çalışma hayatına katılabilecektir. Ancak çalışma izni muafiyeti verilmesi yalnızca vasıfsız elemanların yapabileceği işler için geçerlidir. Bu nedenle uzmanlık gerektiren işlerde çalışma izni alma zorunluluğu hala bulunmaktadır.
Bu değişiklik özellikle işverenler açısından bürokratik süreci önemli ölçüde kolaylaştırmaktadır.
İşverenler Açısından En Büyük Değişiklik: 5 Türk Vatandaşı Çalıştırma Şartı ARANMAYACAK.
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri, uygulamada işveren açısından zorlaştırıcı bir şart oluşturan “Beşe bir kuralı” yani bir her bir yabancı istihdam etmek için işyerinde 5 Türk işçi istihdam edilmesi kuralı geçici koruma kapsamındaki yabancılar bakımından fiilen ortadan kalkmasıdır.
Eski sistemde bir işveren geçici koruma kapsamındaki yabancı çalıştırmak istediğinde, istihdam edilmek istenen her bir yabancı için işyerinde en az beş Türk vatandaşının çalışıyor olması gerekiyordu. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler bakımından bu şart çoğu zaman yabancı işçi istihdamının önündeki en büyük engellerden biriydi.
Birçok işveren ihtiyaç duyduğu personeli bulmasına rağmen yalnızca bu kota nedeniyle yabancı çalışanı istihdam edemiyor, çalışma izni başvuruları ise bu nedenle olumsuz sonuçlanabiliyordu.
Yeni düzenleme ile geçici koruma kapsamındaki yabancılara getirilen çalışma izni muafiyeti kapsamında ise bu zorunluluk uygulanmamaktadır.
Dolayısıyla işverenler artık yalnızca işyerinde yeterli sayıda Türk çalışan bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu yabancı istihdam edilmesi konusunda herhangi bir engelle karşılaşmayacaktır. Özellikle üretim, tarım, imalat, tekstil, hizmet sektörü ve personel bulmanın güç olduğu birçok alanda faaliyet gösteren işletmeler açısından bu düzenleme önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
İşverenler İçin Sağlanan Avantajlar
Yeni sistem sayesinde işverenler;
- Daha kısa sürede yabancı istihdam edebilecektir.
- “Beşe bir kuralı” yani bir her bir yabancı istihdam etmek için işyerinde 5 Türk işçi istihdam kuralı aranmayacak
- Personel ihtiyacını daha hızlı karşılayabilecektir.
- Özellikle iş gücü açığının yoğun olduğu sektörlerde faaliyetlerini daha kolay sürdürebilecektir.
- Bürokratik süreçlerin azalması sayesinde zaman ve maliyet avantajı elde edecektir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus bulunmaktadır.
Her geçici koruma kapsamındaki yabancı otomatik olarak çalışma izni muafiyetinden yararlanamaz. Başvurunun usulüne uygun şekilde yapılması ve ilgili idare tarafından uygun bulunması gerekmektedir.
Çalışma İzni Muafiyeti Başvurusu Nasıl Yapılır?
Çalışma izni muafiyeti başvuruları elektronik ortamda e-Devlet sistemi üzerinden gerçekleştirilmektedir.
Ancak uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri, başvurunun yalnızca sisteme giriş yapılarak tamamlanabileceğinin düşünülmesidir.
Oysa başvurunun olumlu sonuçlanabilmesi için;
- başvuru sahibinin hukuki durumunun doğru değerlendirilmesi,
- gerekli bilgi ve belgelerin eksiksiz hazırlanması,
- sisteme doğru bilgilerle giriş yapılması,
- ilgili idarenin talep ettiği şartların eksiksiz yerine getirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Eksik veya hatalı yapılan başvurular sürecin uzamasına, başvurunun reddedilmesine veya yeniden başvuru yapılmasını gerektiren zaman kayıplarına neden olabilmektedir.
Başvuru Yapmadan Önce Hukuki Destek Almanız Neden Önemlidir?
Her yabancının hukuki statüsü birbirinden farklıdır. Geçici koruma kaydının bulunduğu il, çalışma yeri, işveren bilgileri ve başvuru sürecindeki diğer hukuki detaylar değerlendirilmeden yapılan işlemler ciddi hak kayıplarına yol açabilmektedir.
Bu nedenle başvuru öncesinde dosyanın uzman bir hukukçu tarafından incelenmesi, gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması ve sürecin profesyonel şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.
Doğru yapılan bir başvuru hem işverenin hukuki risklerini azaltacak hem de yabancının çalışma hayatına yasal ve güvenli şekilde katılmasını sağlayacaktır.
Hukuki Danışmanlık
Geçici koruma kapsamındaki yabancıların çalışma izni muafiyeti başvuruları, yabancılar hukuku ve idare hukuku bakımından teknik bilgi gerektiren süreçlerdir.
Başvurunuzun hukuka uygun şekilde hazırlanması, gerekli belgelerin eksiksiz oluşturulması ve sürecin profesyonel olarak takip edilmesi konusunda hukuki destek almak, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önüne geçecektir.
Bu nedenle alanında uzman kimseden hukuki destek ve danışmanlık alınması , başvuruların olumlu sonuçlanması ve hak kaybı yaşanmaması için önemlidir.